خطبه - 193 از خطبه‌هاى امام ( ع ) كه در آن صفات و روحيات و اعمال پرهيزكاران را به وضوح شرح مىدهد . ( 372 ) نقل شده : يكى از اصحاب امير مؤمنان ( ع ) به نام « همام » كه مردى عابد و پرهيزكار بود به آن حضرت عرض كرد : اى امير مؤمنان ! پرهيزكاران را برايم آن چنان توصيف كن كه گويا آنان را با چشم مىنگرم » ! اما امام ( ع ) در پاسخش درنگ فرمود : آن گاه فرمود : « اى همام ! از خدا بترس و نيكى كن كه « خداوند با كسانى است كه تقوا پيشه كنند و با كسانى كه نيكو كارند » « 1 » ولى همام به اين مقدار قانع نشد ( و در اين باره اصرار ورزيد ) تا اين كه امام تصميم گرفت صفات متقين را مشروحا برايش بازگو كند . پس از آن خداى را ستايش و ثنا نمود و بر پيامبرش درود فرستاد . سپس فرمود : اما بعد : خداوند سبحان مخلوق را آفريد در حالى كه از اطاعتشان بىنياز و از معصيت آنان ايمن بود ، زيرا نه نا فرمان گناهكاران به او زيان مىرساند و نه اطاعت مطيعان به او نفعى مىبخشد . روزى و معيشت آنان را بينشان تقسيم كرد و هر كدام را در دنيا به جاى خويش قرار داد ، اما پرهيزكاران در دنيا داراى اين صفات برجسته‌اند : گفتارشان راست ، پوشش آنان ميانه روى ، و راه رفتنشان تواضع و فروتنى است . چشمان خويش را از آن چه خداوند بر آنها تحريم نموده ، پوشيده‌اند و گوش‌هاى خود را وقف شنيدن علم و دانش سودمند ساخته‌اند . در بلا و آسايش حالشان يكسان است ( و تحولات آنها را دگرگون نمىسازد ) و اگر نبود اجل و سر آمد معينى كه خداوند براى آن‌ها مقرر داشت . روحهاى آنان حتى يك چشم برهم زدن از شوق پاداش و از ترس كيفر در جسمشان قرار نمىگرفت ، خالق و آفريدگار در روح و جانشان بزرك جلوه كرده ( به همين جهت ) غير خداوند در نظرشان كوچك است . آنها به كسى مىمانند كه بهشت را با چشم ديده و در آن متنعم است و همچون كسى هستند كه آتش دوزخ را مشاهده كرده ، و در آن معذب است ، قلب‌هاشان پر از اندوه و ( انسان‌ها ) از شرشان در امان ، بدن‌هاشان لاغر ، و نيازمندىهايشان اندك ، . . .

--> ( 1 ) - نحل - 128